Δεν θα είναι λίγες οι φορές που μπορεί να έχεις πιάσει τον εαυτό σου να λέει “ναι” σε οτιδήποτε ευχαριστεί τους άλλους, ενώ η πραγματική απάντηση που θα ήθελες να δώσεις είναι “όχι”.

Συμφωνείς, προσαρμόζεσαι, κάνεις αυτό που οι άλλοι επιθυμούν και μετά νιώθεις θυμό, κούραση ή ένα περίεργο “πλάκωμα” ψυχολογικό. Αυτά — και ακόμη περισσότερα— είναι το τίμημα του να είσαι πάντα ο “καλός” και ο “ευέλικτος” της υπόθεσης.

Αυτή μπορεί να είναι η τελική συμπεριφορά, ωστόσο δεν είναι θέμα χαρακτήρα.

Δεν είσαι απλώς “καλός άνθρωπος”

Πολλοί άνθρωποι που δυσκολεύονται να πουν “όχι” περιγράφουν τον εαυτό τους ως:
• ευγενικό
• δοτικό
• συνεργάσιμο
• ευχάριστο

Και αυτά είναι όμορφα χαρακτηριστικά.

Όμως υπάρχει μια λεπτή διαχωριστική γραμμή:
είναι άλλο το να επιλέγεις να δίνεις
και άλλο το να μην μπορείς να κάνεις αλλιώς.

Όταν το “ναι” δεν είναι επιλογή αλλά ανάγκη, τότε κάτι βαθύτερο συμβαίνει.

Τι φοβάσαι όταν λες “ναι”

Η δυσκολία στο να βάζεις όρια στις σχέσεις (people pleasing) σπάνια έχει να κάνει με τον άλλον.

Συνήθως έχει να κάνει με αυτό που φοβάσαι ότι θα συμβεί αν πεις “όχι”:

• «Θα απογοητευτεί»
• «Θα θυμώσει»
• «Θα με απορρίψει»
• «Θα πάψει να μεθέλει ή να με εκτιμά»

Και όταν κυριαρχούν αυτές οι σκέψεις ,αρχίζεις να προσαρμόζεσαι.
Όχι γιατί θέλεις.
Αλλά γιατί φοβάσαι το κόστος.

Το κόστος του να μην βάζεις όρια

Το κόστος αυτής της συμπεριφοράς δεν φαίνεται από την αρχή.

Ξεκινά με το να λες απλά “ναι” και όλα δείχνουν να κυλούν ομαλά, χωρίς εντάσεις ή δυσκολίες.

Όμως όσο αυτό γίνεται μοτίβο:
• κουράζεσαι περισσότερο απ’ όσο αντέχεις
• νιώθεις ότι οι άλλοι είναι πιο “ευνοημένοι”από σένα
• θυμώνεις — αλλά δεν το δείχνεις
• αρχίζεις να απομακρύνεσαι εσωτερικά
• νιώθεις έναν ανεξήγητο θυμό
• χάνεις την επαφή με το τι πραγματικά θέλεις

Αυτό είναι το σημείο που η ψυχική εξάντληση αρχίζει να γίνεται έντονη.

Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πεις “όχι”

Ο πραγματικός πυρήνας αυτής της συμπεριφοράς είναι η πεποίθηση:
«Αν πω όχι και δυσαρεστήσω τους άλλους, θα τους χάσω.»

Πρόκειται για μια βαθιά ανάγκη αποδοχής.

Η ιδέα ότι η αξία σου συνδέεται με τοπόσο διαθέσιμος, εξυπηρετικός ή “εύκολος” είσαι. Και έτσι φοβάσαι ότι αν σταματήσεις να προσαρμόζεσαι, οι άλλοι θα φύγουν.

Όμως η δύσκολη — αλλά και απελευθερωτική— αλήθεια είναι ότι οι σχέσεις που βασίζονται μόνο στο “ναι” σου δεν στηρίζονται πραγματικά σε σένα.

Το μοτίβο που δημιουργείται

Μαθαίνεις να ακούς τους άλλους.
Να καταλαβαίνεις τι χρειάζονται.
Να ανταποκρίνεσαι.

Αλλά σχεδόν ποτέ δεν κάνεις την ερώτηση στον εαυτό σου :

« Εγώ τι θέλω; Τι έχω ανάγκη; »

Και όσο περνάει ο καιρός, το σώμα και το συναίσθημα αρχίζουν να εκφράζονται μέσα από την ένταση, την κούραση, το θυμό, την απόσυρση.

Πώς αρχίζει η αλλαγή

Δεν φταίει απλώς ότι “δεν ξέρεις να λες όχι”.

Η πραγματική παγίδα είναι ότι έχεις μάθει πως το “όχι” κοστίζει.

Και μέχρι να καταλάβεις ότι αυτό το κόστος είναι πλέον μεγαλύτερο από το να συνεχίζεις να λες “ναι”, κάθε όριο θα μοιάζει δύσκολο.

Συνοψίζοντας

Το να φροντίζεις τους άλλους δεν είναι πρόβλημα.
Το να ξεχνάς τον εαυτό σου είναι.

Το να μάθεις να λες “όχι” δεν είναι θέμα τεχνικής ή σωστής φράσης.
Είναι ,πρώτα απ’ όλα, θέμα σχέσης με τον εαυτό σου.

Αν αναγνώρισες τον εαυτό σου σε κάτι από τα παραπάνω, ίσως αξίζει να το εξετάσεις λίγο πιο προσεκτικά.
Όχι για να αλλάξεις απο τη μια στιγμή στην άλλη και να γίνεις κάποιος άλλος.

Αλλά για να αρχίσεις να ξεχωρίζεις:
πότε λες “ναι” από επιλογή
και πότε από φόβο.

Τότε αρχίζει και η πραγματική αλλαγή.

Αν δυσκολεύεσαι να πεις «όχι» και να θέσεις όρια στις σχέσεις σου, η κατανόηση των βαθύτερων αιτιών είναι το πρώτο βήμα για ουσιαστική αλλαγή και ψυχική ισορροπία.

‍