Είναι οι άνθρωποι στους οποίους όλοι απευθύνονται στα δύσκολα. Εκείνοι που βρίσκουν λύσεις, αναλαμβάνουν την ευθύνη, στηρίζουν τους άλλους και επαναφέρουν τις ισορροπίες. Αυτοί που συχνά ακούνε φράσεις όπως, «εσύ είσαι δυνατός», «εσύ μπορείς, δεν έχεις ανάγκη», «δεν ανησυχώ για σένα, θα τα καταφέρεις». Και κάπως έτσι, συνειδητά ή όχι, καταλήγουν να έχουν έναν συγκεκριμένο ρόλο: αυτόν του ανθρώπου που δεν έχει ανάγκη κανέναν.

Όταν η δύναμη γίνεται υποχρέωση

Το να είσαι δυνατός είναι θετικό γνώρισμα. Η ανθεκτικότητα, η αυτονομία και η ικανότητα να διαχειρίζεσαι τις δυσκολίες είναι πολύ χρήσιμα στοιχεία χαρακτήρα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτά παύουν να είναι δυνατότητες και μετατρέπονται σε υποχρεώσεις. Όταν αισθάνεσαι ότι πρέπει πάντα να μπορείς, να βρίσκεις λύσεις, να μην καταρρέεις και να μη χρειάζεσαι τη βοήθεια κανενός. Όταν ακόμη και στις στιγμές που δυσκολεύεσαι, η πρώτη σου σκέψη είναι ότι πρέπει να το διαχειριστείς μόνος σου. Δεν επιτρέπεις στον εαυτό σου να έχει ανάγκες, να κουραστεί, να αμφιβάλλει ή να μην ξέρει τι να κάνει. Ακόμη κι αν χρειάζεσαι στήριξη, δυσκολεύεσαι να την εκφράσεις. Γιατί κάπου στην πορεία έχεις ταυτίσει τη δύναμη και την αξία σου με την ικανότητά σου να τα καταφέρνεις πάντα χωρίς βοήθεια.

Όταν οι άλλοι σε θεωρούν δεδομένα δυνατό

Αυτή η εικόνα δεν δημιουργείται μόνο από τον ίδιο τον άνθρωπο. Συχνά ενισχύεται και από το περιβάλλον του. Οι άλλοι συνηθίζουν να βασίζονται πάνω του. Να του αναθέτουν περισσότερα από όσα του αναλογούν, να περιμένουν ότι θα ανταποκρίνεται πάντα και να θεωρούν ότι μπορεί να διαχειριστεί κάθε δυσκολία, δική του ή των άλλων. Μπορεί και να μην αντιλαμβάνονται καν ότι τον επιβαρύνουν. Γιατί έχουν μάθει να τον βλέπουν ως τον δυνατό της παρέας, της οικογένειας ή της σχέσης και να βασίζονται αποκλειστικά επάνω του. Και όταν κάποιος έχει αποδείξει πολλές φορές ότι μπορεί να τα καταφέρει, οι γύρω του συχνά ξεχνούν ότι αυτό δε σημαίνει πως και ο ίδιος δεν έχει ανάγκες και δύσκολες στιγμές. Και όσο περισσότερο ανταποκρίνεται σε αυτόν τον ρόλο, τόσο περισσότερο ενισχύονται οι προσδοκίες των άλλων. Και τόσο δυσκολότερο γίνεται να κάνει πίσω.

Γιατί είναι τόσο δύσκολο να ζητήσεις βοήθεια;

Για κάποιους ανθρώπους, το να ζητήσουν βοήθεια δεν είναι απλώς κάτι που δεν έχουν συνηθίσει. Είναι κάτι που τους προκαλεί δυσφορία. Μπορεί να αισθάνονται ότι γίνονται βάρος, ότι απογοητεύουν τους άλλους ή ότι εκτίθενται δείχνοντας μια πλευρά του εαυτού τους που δεν ταιριάζει με την εικόνα που έχουν δημιουργήσει. Μπορεί ακόμη να σκέφτονται ότι, αφού τόσα χρόνια τα καταφέρνουν μόνοι τους, δεν έχουν λόγο να ζητήσουν κάτι από κάποιον άλλον. Έτσι, οι δικές τους ανάγκες μπαίνουν συχνά σε δεύτερη μοίρα. Δεν εκφράζονται, δεν ικανοποιούνται και έτσι οι «δυνατοί», καταλήγουν να μην εκτιμούν και να υποβιβάζουν τον ίδιο τους τον εαυτό.

Το να χρειάζεσαι βοήθεια δεν αναιρεί τη δύναμή σου. Και το να μην μπορείς να τα διαχειριστείς όλα μόνος σου δεν σημαίνει ότι απέτυχες.

Δεν χρειάζεται να είσαι πάντα ο δυνατός

Ίσως το πιο δύσκολο βήμα για έναν άνθρωπο που έχει εγκλωβιστεί σε αυτόν τον ρόλο είναι να αποδεχτεί ότι δεν χρειάζεται να ανταποκρίνεται πάντα στην εικόνα που έχουν οι άλλοι για εκείνον. Να μπορεί να πει «δεν μπορώ αυτή τη στιγμή», «χρειάζομαι βοήθεια», «δεν είμαι καλά», χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να απολογηθεί γι' αυτό. Να επιτρέψει στους άλλους να τον φροντίσουν, χωρίς να νιώθει ότι χάνει την αυτονομία του ή ότι γίνεται βάρος. Και είναι εξίσου σημαντικό, να αρχίσει να αναρωτιέται αν οι προσδοκίες που προσπαθεί να ικανοποιήσει είναι πραγματικά δικές του ή αν έχει μάθει να ζει σύμφωνα με όσα οι άλλοι περιμένουν από εκείνον και να ορίζει την αξία και την ικανότητα του σύμφωνα μόνο με το τι μπορεί να προσφέρει στους άλλους.

Δυνατός δεν είσαι μόνο όταν αντέχεις. Είσαι και όταν αναγνωρίζεις και αποδέχεσαι ότι δεν αντέχεις άλλο.

Δεν είσαι ο ρόλος που έχεις αναλάβει, ούτε χρειάζεται να ανταποκρίνεσαι διαρκώς στην εικόνα που έχουν οι άλλοι για σένα. Ίσως η πραγματική σου δύναμη φανεί όταν σταματήσεις να προσπαθείς να είσαι εκείνος που όλοι πιστεύουν ότι είσαι και επιτρέψεις στον εαυτό σου να είναι αυτό που έχει ανάγκη.

‍